بازار دارویی ایران در شش ماهه نخست 1405، فروش ریالی حدود 400 هزار میلیارد تومان را ثبت کرد؛ رقمی که در مقایسه با فروش 157 همتی مدت مشابه سال گذشته، از رشد 155 درصدی حکایت دارد. آمارهای اعلام شده از سوی سازمان غذا و دارو نشان می دهد داروهای تولید داخل همچنان سهم اصلی بازار را در اختیار دارند و بخش عمده فروش ریالی و تعدادی دارو در کشور به محصولات داخلی اختصاص یافته است.
این آمار در حالی منتشر شده که بررسی ترکیب فروش دارو، فهرست پرفروش ترین اقلام دارویی و عملکرد شرکت های تولیدکننده، تصویر دقیق تری از وضعیت صنعت داروسازی و ساختار بازار دارویی کشور ارائه می دهد.
رشد 155 درصدی ارزش بازار دارویی در سال 1405
دکتر فرهاد حبیبی، جانشین رئیس سازمان غذا و دارو، در تشریح عملکرد بازار دارویی کشور اعلام کرد مجموع ریالی فروش دارو تا پایان شهریور 1405 به حدود 400 همت رسیده است.
بر اساس این گزارش، از مجموع فروش ثبت شده در این دوره:
- 348 همت مربوط به داروهای تولید داخل بوده است.
- 52 همت به داروهای وارداتی اختصاص داشته است.
- سهم تولیدات داخلی از ارزش ریالی بازار به 87% رسیده است.
- داروهای وارداتی نیز 13% از ارزش کل بازار را تشکیل داده اند.
این ارقام نشان می دهند تولیدکنندگان داخلی نقش محوری در تامین و گردش مالی بازار دارویی کشور دارند. با این حال، سهم ریالی به تنهایی نمی تواند تمام ابعاد وابستگی یا خودکفایی دارویی را مشخص کند و بررسی مواد اولیه، فناوری تولید و زنجیره تامین نیز اهمیت دارد.
افزایش محدود فروش تعدادی دارو در مقایسه با رشد ریالی
یکی از نکات قابل توجه در گزارش سازمان غذا و دارو، تفاوت میان رشد ارزش ریالی و تعداد واحدهای فروخته شده است.
طبق اظهارات حبیبی، در شش ماهه نخست 1405 حدود 28 میلیارد و 300 میلیون واحد دارو در کشور به فروش رسیده است. این میزان در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، تنها حدود 1/3 درصد افزایش داشته است.
از مجموع فروش تعدادی دارو، حدود 28 میلیارد واحد به محصولات تولید داخل و نزدیک به 300 میلیون واحد به داروهای وارداتی اختصاص داشته است.
به این ترتیب، سهم داروهای داخلی از نظر تعداد فروش به 98/9 درصد و سهم محصولات وارداتی به حدود 1/1 درصد رسیده است.
تیرزپاتاید؛ پرفروش ترین داروی کشور
در بخش دیگری از گزارش، فهرست داروهای پرفروش بازار ایران از نظر ارزش ریالی اعلام شده است. بر اساس این اطلاعات، داروی تیرزپاتاید با ثبت 28/4 همت فروش، جایگاه نخست را در شش ماهه نخست 1405 به خود اختصاص داده است.
پنج داروی نخست بازار از نظر ارزش فروش عبارت اند از:
| نام دارو | ارزش فروش |
| تیرزپاتاید | 28/4 همت |
| انسولین آسپارت و گلارژین | 12/1 همت |
| سدیم کلراید تزریقی | 7/2 همت |
| ایمونوگلوبولین وریدی | 6/5 همت |
| آیو دیکسانول تزریقی | 5/9 همت |
پس از این اقلام، داروهایی مانند آموکسی سیلین، ترکیب امپاگلیفلوزین، لیناگلیپتین و متفورمین، کلوپیدوگرل، پمبرولیزومب و سفازولین نیز در فهرست داروهای پرفروش قرار گرفته اند.
این رتبه بندی نشان می دهد گروه های مختلف دارویی، از محصولات پرمصرف تا داروهای تخصصی و درمانی، در شکل گیری ارزش اقتصادی بازار دارویی کشور نقش دارند.
آسپرین در صدر فهرست پرفروش ترین تعداد دارویی
بررسی فروش تعدادی داروها، نتایج متفاوتی نسبت به رتبه بندی ریالی نشان می دهد. در این بخش، قرص آسپرین با فروش 825 میلیون واحد در رتبه نخست قرار گرفته است.
پنج قلم دارویی با بیشترین تعداد فروش عبارت اند از:
- آسپرین: 825 میلیون واحد
- آتورواستاتین: 817 میلیون واحد
- لووتیروکسین سدیم: 724 میلیون واحد
- متفورمین هیدروکلراید: 689 میلیون واحد
- آموکسی سیلین: 647 میلیون واحد
فاموتیدین، قرص سرماخوردگی بزرگسالان، لوزارتان، متادون و آملودیپین نیز در رتبه های بعدی این فهرست قرار دارند.
سیناژن؛ صدرنشین شرکت های دارویی از نظر فروش ریالی
در بخش مربوط به عملکرد شرکت های داروسازی، شرکت سیناژن با ۳۸ همت فروش دارو و سهم ۹.۵ درصدی از کل بازار، رتبه نخست را به خود اختصاص داده است.
پس از آن، شرکت داروسازی دکتر عبیدی با ۲۸.۱ همت و سهم ۷ درصدی در جایگاه دوم قرار دارد. شرکت اکتوورکو نیز با ۲۶.۳ همت فروش و سهم ۶.۶ درصدی، رتبه سوم را کسب کرده است.
همچنین کوبل دارو با ۱۷ همت و کارخانجات داروپخش با ۱۲.۹ همت فروش، رتبه های چهارم و پنجم را در اختیار دارند.
در رتبه بندی شرکت ها بر اساس تعداد فروش نیز داروسازی دکتر عبیدی با حدود ۲ میلیارد و ۸۱۰ میلیون واحد و سهم ۹.۹ درصدی، جایگاه نخست را به دست آورده است.
اکتوورکو با ۲ میلیارد و ۴۳۰ میلیون واحد در جایگاه دوم قرار دارد. سبحان دارو، زاگرس دارو پارسیان و کارخانجات داروپخش نیز رتبه های سوم تا پنجم را کسب کرده اند.
نقش کنترل کیفیت در پایداری صنعت داروسازی
افزایش گردش مالی بازار دارویی، ضرورت توجه به کیفیت محصولات و نظارت بر فرایند تولید را نیز برجسته می کند. توسعه ظرفیت تولید داخلی زمانی می تواند به پایداری نظام تامین دارو کمک کند که در کنار افزایش تولید، الزامات کنترل کیفیت، تضمین کیفیت و ارزیابی انطباق محصولات نیز به درستی اجرا شوند.
آزمایشگاه های کنترل کیفیت دارو در این میان وظیفه مهمی بر عهده دارند. بررسی ویژگی های فیزیکی و شیمیایی، ارزیابی مواد اولیه، کنترل محصولات نهایی و اطمینان از انطباق نتایج آزمون با الزامات استاندارد، از جمله فعالیت هایی است که در حفظ کیفیت محصولات دارویی اهمیت دارد.
بدون دیدگاه